Site rengi

Tasarım

Geniş
Kutulu
Otomobil Haber

Tam otomatik vites mi yarı otomatik vites mi tercih etmeliyim?

Hepimiz yeni bir araç alırken, eğer dur kalkın çok yaşandığı bir şehirde yaşıyorsak, düz vites yerine otomatik vitesli otomobil tercih ederiz öncelikle. Ancak otomatik vitesli araçları incelediğimizde yarı otomatik ve tam otomatik vitesli ayrımı olduğunu görürüz. Pek çoğumuz için tam otomatik vites ile yarı otomatik vitesli araçlar arasında büyük farkla olmadığı görüşü hakim ise de, gerçekte iki vites tipi oldukça farklıdır. Peki bu iki vites türü arasında ne gibi farklar vardır ve araç alırken tam otomatik vites mi yoksa yarı otomatik vites mi tercih edilmelidir?

Tam otomatik vites mi yarı otomatik vites mi tercih etmeliyim?

Hepimiz yeni bir araç alırken, eğer dur kalkın çok yaşandığı bir şehirde yaşıyorsak, düz vites yerine otomatik vitesli otomobil tercih ederiz öncelikle.

Ancak otomatik vitesli araçları incelediğimizde yarı otomatik ve tam otomatik vitesli ayrımı olduğunu görürüz. Pek çoğumuz için tam otomatik vites ile yarı otomatik vitesli araçlar arasında büyük farkla olmadığı görüşü hakim ise de, gerçekte iki vites tipi oldukça farklıdır. Peki bu iki vites türü arasında ne gibi farklar vardır ve araç alırken tam otomatik vites mi yoksa yarı otomatik vites mi tercih edilmelidir?

Tam otomatik vitesli araçlar ile yarı otomatik vitesli araçların arasındaki farkı sizler için derledik. Haberimizde her iki vites türü ile ilgili özellikleri bulabilirsiniz:

Tam otomatik vites ile yarı otomatik vites farkı

Otomatik vitesli araçlarda pedal kısmı sadece iki tanedir. Debriyaj pedalı yoktur sadece fren ve gaz pedalı var ise bu araba otomatik vitese sahip bir arabadır diyebiliriz. İşte bu kadar… Teknik olarak arabadan anlayamayanlar için açıklama bu kadar basittir.

Otomatik vitesli araç nasıl sürülür?

Sağ ayak hep gaz pedalına veya frene basacak şekilde kullanılmalı sol ayak asla pedallar da kullanılmamalıdır.

Sol ayak yokmuş gibi sol tarafta ayak koyma yeri olan yerde tatile kalmalıdır…

Şimdi gelelim vites olayına. Otomatik araba vites çeşitlerine bu bölümlerde girmeyeceğim (teknik olarak EDS, DGS gibi…) ama tüm otomatik arabalarda P, R, N, D harfleri mevcuttur.

P : Park yani park durumu park etmek anlamındadır.

R : Rear – geri geriye gitmek yani geri vitestir.

N : Nötr yani etkisiz manasında veya sıfır (0) aslında boş vites demektir.

D : Drive sürmek, sürüş modu manasında otomatik olarak arabayı sürmek, ileri gitmek manasındadır.

P harfi arabanın park halinde olduğu vitestir. Araca bindiğinizde olması gereken vites tipidir. Sağ ayağınızı frene koyarak, vites P iken el frenini indirdikten sonra P vitesini D vitesine almanız gerekmektedir Bu işlem için vites topuzunun ön altındaki mandala basarak D konumuna getirin bu vites konumları bir çok araçta farklı yerlere çekerek getirilebilir. D’ye alınan vites ile sürüş moduna aldığımız arabayı sürebilirsiz ayağınızı frenden çekip gaza basarsanız araç gider,

D’ye alırsın gaza basarsın gider frene basarsın durur. Durduktan sonra park etmek için el frenini çekersin, P’ye alırsın, inersin gidersin. Geriye gitme ihtiyacı olduğunda da vitesi R’ye alarak geri gidebilirsiniz. Vites geçişi işlemlerinde vitesin ön alt kısmında bir manda buton düğme ne diyorsanız ona basmanız gerekir. Bu mandala basma olayını biraz daha detaylandırır isek, araç P’de iken vitesi herhangi bir konuma almak için mandala basmanız gerekir. D’ye alınan vitesi N ye almak için mandala basmanıza gerek yoktur.

OTOMATİK VİTESTE EN ÇOK YAPILAN HATALAR

Otomatik vites nedir ?

Adından da anlaşılacağı gibi D modunda sürüş yaparken aracın hızını ve yakıtı gibi bir çok parametreyi ölçüp vites atma veya azaltma işini beyin (sensörler ile) hesaplayıp otomatik olarak işlemleri yapan vites türüdür. P, R, N, D veya + – gibi işaretler olabilir bu işaretlerden kesin olarak otomatik diyebiliriz gibi gelse de vites türlerinde ciddi modeller ve markalar var bu sebepten modele göre diyebiliriz ama genel olarak P, R, N, D veya + – de varsa bu vites türü otomatik vitestir diyebiliriz.

Malesef ülkemizde işten anlamayanların yanlış bilgi ile öğrettiği bir bilgi kirliliği var eğer vitesin yanında + – manuel sürüş opsiyonu yani tiptronic özelliği var ise buna yarı otomatiktir diyorlar bu yanlış çift kavrama var ise otomatiktir hatta daha fazlası + – ile opsiyonel manuel sürüşü de destekliyor. Burada yarı otomatik sanki bir şeyi eksikmiş gibi yanlış kullanılıyor… Hem otomatik hem de fazlası var o zaman otomatik artı ful yada otomatik artı manuel mi diyeceğiz?

Şanzımana bakmak lazım ama genelde full otomatiktir diyebiliriz…

Otomatik vitesli araçlarda manuel sürüş nasıl yapılır?

Teknik bilenler için:

Tam otomatik otomobillerde çift kavrama vardır… Bir kavrama motoru ayırırken öteki vitesi hazırlamış olur, böylelikle vites geçişleri deneyimli sürücüler tarafından bile az miktarda hissedilir, sürüş tarzına bağlı olarak yakıt tüketimi yarı otomatik ve manuel vitese göre ekonomik olabilir.

Yarı otomatik vites nedir?

Teknik bilenler için:

Yarı otomatiklerde tek kavrama vardır; debriyaja sizin yerinize bir robot kol basar ve vitesi atar, sürüş konforunda manuelden pek fark yoktur, çoğu kez manuelden ve tam otomatikten daha fazla yakar.

Yarı otomatik olarak piyasada ifade edilen kavram ile triptronic vites aynı şeydir. İkisinde de otomatik ve manuel sürüş desteği vardır.

Triptronic vitesler hem vitesten manuel opsiyon sunduğu gibi bazı araba modellerinde direksiyondaki kolda da olabilir. Mercedes, BMW, Audi gibi, hem direksiyonda hem de viteste olabilir, modele markaya göre değişir.

Yarı otomtik ile otomatik vites arasındaki farklar ve birbirinden nasıl ayrılır?

Genelde P N R D varsa otomatik diyebilirsiz, farklı harfler varsa A E gibi yarı otomatiktir diyebiliriz ama kesin diyemiyorum,  çünkü yarı otomatik şanzıman yapıp A E koymayıp harflerde P N R D kullanabilirler. O zaman ne olacak? dediğinizi duyar gibiyim…

Aslında bu konu hakkında yazı yazmamın en büyük sebebi; ustalar dahil bu konu hakkında çok şey bilir gibi görünüp bazı şeylerin yanlış bilindiğini fark etmemdir…

Bu harf kavramının kafanızı karıştırdığının farkındayız. Daha açık bir şekilde yazalım öyleyse:

Manuel vites nedir?

Bir aracın üç adet pedal sistemi var ise kesin manuel vitese sahiptir diyebiliriz gaz, fren ve vites değişimlerinde kullanılan en sol pedal debriyaja basarak vites geçişleri el ile vites kolundan yapılan sistemlere sahip araçlardır.

Yarı otomatik vites nedir?

Debriyaj ve vites değiştirme işlemlerini mekatronik bir robot kolu yapan sistemlere sahip araçlarda kullanılır. Debriyaj vardır ama pedal olarak yoktur çünkü bu işlemi robot bir kol yapar çok basit bir değiş ile debriyaja basma işlemi en ilkel teknoloji ile otomatikleştirme olayıdır diyebiliriz.

Diğer bir kol ise vites küçültme ve yükseltme işlemini yapar,  yani yarı otomatik diye ifade edilen kısmı aslında insanın yaptığı iki işlemi iki kolun yapmasıdır. Bu sistemlere sahip araçlara da otomatik vites diyebiliriz. Çünkü sadece fren ve gaz var. Burada olaya teknik açıdan bakmamak gerekiyor. Teknik bakış usta bakışı ile yarı otomatik. Ama sürücü yani kullanıcı için olay yarı otomatikte de tam otomatikte de işler otomatik ise bence ifade otomatik vitestir.

Otomatik vites nedir? (tam otomatik)

Yarı otomatik viteslere göre sistem daha karmaşık ve daha teknolojiktir. Her markanın kendine göre geliştirdiği otomatik vites şanzıman teknolojileri vardır. Burada performans için sürekli gelişen bir teknolojiden bahsediyoruz. Olay direkt şanzıman teknolojisi üzerinde olduğundan teknik olarak usta tamirci bakış açısı ile bu sistemlere tam otomatik diyorlar. Robot koldan çok daha teknolojik mekanizmalar elektronik sistemler mevcut. Kullanıcı sürücü açısından kullanımda çok değişen bir şey yok sistem vitesleri otomatik sizin yerinize atıyor ve debriyaja basmıyorsunuz yine sadece gaz ve fren kullanıyorsunuz . Otomatik şanzımanda ise yine vites dişçi değişimlerini valf denen kola benzer yarı elektronik, yarı mekanik yani mekatronik kontrolcüler yapıyor ama çift şanzımanlı versiyonlarında bir vites atılırken bir sonraki vites hazır ediliyor gibi performans artırıcı metotları markalar kullanıyor. DSG, EDS denilen şanzıman teknolojiler geliştirildi ve yenileri sürekli geliştirilecektir.

Otomatik ve manuel vites arasındaki farklar

Sürüş konforu

Özellikle yeni ehliyet alanlar ve otomobil kullanmaya başlayanlar, seyrek şekilde şehir içi yollara çıkanlar için otomatik vitesli araç kullanımı çok daha avantajlı olabiliyor. Otomatik vitesli araçların diğer avantajlarının arasında; ellerin direksiyonda kalış süresinde artış kazandırması, şehir içinde debriyaj kullanımı olmaması gibi özellikler de sayılıyor.

Hem düz yolda, hem de yokuşlardaki iniş-kalkışlarda otomatik vitesin sunduğu rahatlığı manuel viteslerde yakalama olanağı ne yazık ki çok zor. Otomatik vitesli araçların getirdiği bütün bu avantajlar otomatik vitese olan ilgiyi arttırıyor. Üstelik otomatik vitesli araçların alt ya da üst vitese geçişinde zaman kazanmak çok daha kolay. Ancak manuel vitesli araçlarda devri istediğiniz şekilde ayarlayabilme olanağınız var.

Hız limiti
Aracın hız limiti otomatik viteste sınırlıyken, manuel viteslerde bu oran daha fazla olur. Bu yüzden yüksek performans beklentisi olanların manuel vitesleri seçmesi çok daha doğru olacaktır.

Yakıt tüketimi

Otomatik ve manuel vites arasındaki farkı pekiştiren bir diğer konu da yakıt tüketimidir. Genel yargı otomatik vitesli araçların çok daha fazla yakıt tükettiğiyle ilgili ancak gelişen teknolojiye bağlı olarak bu oran azalma gösteriyor. Öyle ki günümüzde manuel vitesli araçlardan çok daha az yakan otomatik vitesli araçlar piyasada yer alıyor. Bunların yanında otomatik vitesli araçların şanzımanlarının manuel vitesli araçlara oranla daha hassas olması, ister istemez bir dezavantaj olarak görülüyor.

Son olarak;

Performans istiyorsanız, manuel vites, konfor istiyorsanız otomatik vitesi tercih etmelisiniz… Tabii ki konforlu yolculuğun da bir bedeli olacaktır. Bu da yakıt tüketimi ve şanzıman arızasında gerçekleşecek onarım maliyetleriyle ortaya çıkmaktadır.

Keyifli sürüşler…

BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ